Een aandeelhoudersgeschil ontstaat zelden van de ene op de andere dag. Vaak zijn er al vroeg signalen dat de samenwerking onder druk staat. Juist in die fase kan de accountant een belangrijke rol spelen: niet alleen bij het oplossen van conflicten, maar vooral bij het voorkomen ervan.
Aan het begin van een samenwerking kan de accountant het belang van een goede aandeelhoudersovereenkomst agenderen en – samen met een jurist – zorgen dat duidelijke afspraken worden vastgelegd over bijvoorbeeld concurrentie, beloning van bestuurders, transacties met gelieerde partijen en besluitvorming. Daarmee worden veel toekomstige discussies voorkomen.
Uit de praktijk
Twee aandeelhouders hielden ieder 50% van de aandelen in een dienstverlenende onderneming. Bij de oprichting was geen aandeelhoudersovereenkomst opgesteld. Toen de samenwerking onder druk kwam te staan doordat één van de aandeelhouders concurrerende activiteiten ontplooide, ontstond discussie over vrijwel alles: de waardering van de aandelen, de uittreding en de wijze waarop het geschil moest worden opgelost. Het ontbreken van duidelijke afspraken leidde tot een kostbaar en langdurig traject dat grotendeels voorkomen had kunnen worden met goede afspraken vooraf. Had de accountant bij de start het ontbreken van een aandeelhoudersovereenkomst gesignaleerd, dan was deze situatie waarschijnlijk anders verlopen.
Ontstaan er toch spanningen, dan is het van belang dat de accountant deze tijdig signaleert en bespreekbaar maakt. Financiële problemen, persoonlijke conflicten, concurrerende activiteiten of onverklaarbare managementvergoedingen kunnen aanwijzingen zijn dat een geschil dreigt. De accountant dient daarbij objectief te blijven, geen partij te kiezen en – waar nodig – door te verwijzen naar een mediator of jurist.
Geschillen zijn echter niet altijd te voorkomen. Daarom verdient het aanbeveling om al bij de oprichting van de onderneming of bij participatie van een nieuwe aandeelhouder afspraken te maken over onderwerpen als de waardering van aandelen, de betalingsregeling van een uitkoopsom, de rol van de accountant, geschilbeslechting, langdurige ziekte, pensioen en financieringsproblemen. Goede afspraken vooraf kunnen kostbare en langdurige procedures achteraf voorkomen.
Een aandeelhoudersovereenkomst wordt vaak pas gemist wanneer het te laat is. Juist daarom kan de accountant een belangrijke preventieve rol vervullen. Door tijdig risico’s te signaleren en ondernemers te wijzen op het belang van goede afspraken, kunnen veel aandeelhoudersgeschillen worden voorkomen.
Wilt u sparren over de aandeelhoudersovereenkomsten van uw cliënten of over een lopend aandeelhoudersgeschil? Neem gerust contact via: novak@novak.nl.
