De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) geldt al sinds 1 juli 2021. Deze wet moet zorgen voor beter bestuur en toezicht binnen verenigingen en stichtingen, en misbruik of wanbeheer helpen voorkomen. Sinds die datum zijn veel bepalingen in de statuten die daarmee in strijd zijn, automatisch ongeldig geworden. Toch geldt er voor één belangrijk onderdeel van de WBTR een latere deadline: 1 juli 2026. En daarover bestaan nog wel eens misverstanden.
Wat is er aan de hand?
De WBTR bepaalt dat een bestuurder nooit meer stemmen mag hebben dan de rest van het bestuur samen. Daarmee wil de wet voorkomen dat één bestuurder het bestuur kan domineren en besluiten in zijn eentje kan doordrukken.
Heeft jouw stichting of vereniging nog een oude stemregeling in de statuten staan die dit wel mogelijk maakt? Dan is die bepaling nog tijdelijk geldig, maar vervalt automatisch op 1 juli 2026 – of eerder, als u de statuten wijzigt. Na die datum mag dus niemand binnen het bestuur méér stemmen hebben dan alle andere bestuurders samen, ongeacht wat er in de statuten staat.
Wanneer is een statutenwijziging verplicht?
Er is geen algemene verplichting om vóór 1 juli 2026 de statuten te wijzigen. Toch is het verstandig om de statuten tijdig te laten controleren, want de WBTR heeft meer gevolgen dan alleen de stemverdeling.
Zo moeten de statuten sinds 2021 een regeling bevatten voor het geval dat het gehele bestuur tijdelijk of permanent uitvalt (bijvoorbeeld door ziekte, overlijden, ontslag of opstappen). Ontbreekt zo’n bepaling nog, dan ben je verplicht om die bij de eerstvolgende statutenwijziging op te nemen.
Daarnaast gelden andere WBTR-bepalingen al sinds 2021 direct, zoals:
- bestuurders met een tegenstrijdig belang mogen niet deelnemen aan besluitvorming;
- de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders is uitgebreid;
- er gelden nieuwe regels voor toezicht en bestuursstructuren (zoals een RvC of een one-tier board).
Wat kun je nu doen?
Een statutenwijziging of -controle kost vaak tijd. Vaak wordt dit besproken tijdens de jaarlijkse ledenvergadering — en die vindt bij veel organisaties plaats in mei of juni. Wacht dus niet tot het laatste moment, want notariële voorbereiding en afstemming kosten al snel enkele maanden.
Onze tips:
- Laat de statuten tijdig controleren door een jurist of notaris op alle WBTR-punten.
- Bespreek binnen het bestuur hoe governance, besluitvorming en toezicht zijn geregeld.
- Plan vooruit richting de ALV of bestuursvergadering, zodat de wijziging vóór juli 2026 kan worden afgerond.
Tot slot
De WBTR is bedoeld om bestuur en toezicht te professionaliseren, maar vraagt wél om actie. Door nu te controleren of uw statuten voldoen – en waar nodig tijdig te actualiseren – voorkom je juridische verrassingen en staat jouw organisatie sterker voor de toekomst.
Nog vragen?
Mocht je nog vragen hebben over dit onderwerp, dan kan je een e-mail sturen naar novak@novak.nl.
