De kennisgroep van de Belastingdienst heeft een standpunt kenbaar gemaakt waarin zij stelt dat het afzien van recht op pensioen bij echtscheiding een schenking is, KG:063:2026:1. De vraag is echter of dat juist is.
Hoofdregel
De hoofdregel op grond van de Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding is dat het opgebouwde pensioen tijdens het huwelijk bij helfte wordt verdeeld, dus beide (ex-)partners krijgen 50%. De ex-partner krijgt dan een voorwaardelijk recht op ouderdomspensioen en een recht op bijzonder partnerpensioen. Civieljuridisch gezien mag van deze hoofdregel worden afgeweken. Er mag een andere periode of een ander perecentage worden afgesproken. Dit mag bij het opmaken van de huwelijkse voorwaarden, maar ook met het oog op de echtscheiding in het convenant. Ook mag worden gekozen voor conversie; het voorwaardelijk recht (en het bijzonder partnerpensioen) wordt dan omgezet in een eigen (ouderdoms)pensioenrecht.
Het fiscale gevolg is in alle gevallen dat de ontvanger van het uiteindelijk pensioen, of dit nu rechtstreeks wordt ontvangen van de uitvoerder (ook eigen BV) of via de ex-partner, hierover (loon)belasting moet betalen. Die claim zit er immers nog op.
Huwelijksgoederengemeenschap
Pensioen is geen onderdeel meer van de huwelijksgoederengemeenschap sinds de invoering van de Wet in 1995. Daarvoor het wél onderdeel hiervan en moest het sinds het Boon van Loon-arrest uit 1981 ‘qua waarde’ verdeeld. Dit impliceert dan ook dat als er huwelijkse voorwaarden zijn, maar pensioen is niet uitdrukkelijk uitgezonderd van verdeling, het toch bij een scheiding verdeeld moet worden. Het moet met andere woorden met naam en toenaam benoemd worden. Huwelijkse voorwaarden van voor de Wet uit 1995 ‘gelden’ dan ook niet ten aanzien van het uitsluiten van verevening.
Op basis van de Wet, wordt dus mede afhankelijk van de huwelijkse voorwaarden én de aanvullende afspraken, het pensioen verdeeld.
Schenking?
Dit gebeurt op deze wijze al sinds 1995. Pensioen wordt verdeeld zoals partijen het willen. Echter, nu stelt de Belastingdienst dat een afwijking van de 50/50-verdeling een schenking oplevert, voor degene die minder krijgt aan degene die meer krijgt. Ook als mijn ex-partner haar voorwaardelijk deel van mijn pensioen gewoon niet wil, betekent dat een belaste schenking aan mij?! En moet ik nú schenkingsrechten betalen, over pensioen dat ik misschien nooit ga ontvangen?! Daarnaast kent artikel 33 lid 9 Successiewet een anti-samenloopbepaling. Als ‘inkomen’ belast is met Inkomstenbelasting, of een voorheffing zoals loonbelasting, dan zijn er geen schenkingsrechten verschuldigd.
Compensatie
Pensioen is hoe dan ook een verknocht, persoonlijk recht. Dat een ex-partner toch recht heeft op een deel conform de Wet, laat dat onverlet. Maar, het pensioen is van mij. Als mijn ex-partner haar voorwaardelijk deel niet wil, dan kan ik toch niet verrijkt zijn c.q. worden en zij verarmt? Ik had het immers al? De vraag kan bovendien zijn of er wel sprake is van bevoordelingsbedoeling van de ex-partner. Dat lijkt al een contradictio in termis bij een echtscheiding. De ‘suggestie’ van de Belastingdienst dat een afwijking (dan maar) gecompenseerd mag/moet worden met vermogen uit de gemeenschap is al helemaal uit den boze. Dan wordt nog te belasten pensioen ‘geruild’ met netto vermogen. De heersende leer is altijd geweest dat dit nu juist niet mag! Dan kan immers juist geschoven met netto vermogensbestanddelen en wordt de facto voor de ex-partner uitgesteld pensioen direct uitgekeerd. zonder belastinggevolgen.
Conclusie
De conclusie kan zijn dat het bijzonder vreemd standpunt van de Belastingdienst is. Zomaar ook een plots standpunt, zonder verdere duiding is dan ook onbegrijpelijk, mede gezien de grote belangen die ermee gemoeid zijn!
&Gommer Pensions Group B.V
Saal van Zwanenbergweg 25
5026 RM Tilburg
KVK: 18051357
www.gommerpensions.nl
